मे ६नेपालीहरुका लागि सपनाको देश बनेको अमेरिका आइपुग्ने नेपालीहरुको संख्यानिक्कै वृद्धि हुन थालेको छ ।डीभी लोटरीबाट अमेरिका बसाइसराइको प्रक्रियाअन्तर्गत आउनेहरुको संख्यासन् १९९६ देखि बढेर गएको हो ।आजभोलि डीभी लोटरी पारेर आउने नेपालीहरुको संख्या जतिजति बढ्दै गएको छत्यति नै नेपालबाट अमेरिका आइपुगुन्जेलसम्म धेरैले आर्थिकदेखि मानसिकपीडा भोग्नुपरेको घटनाहरु पाइन थालेका छन् ।त्यसको मुख्य कारण अमेरिका आएपछि पैसा कमाएर जिन्दगी बदलिहाल्छ भन्नेमानसिकता धेरैमा देखा परेको अधिवक्ता माधवी बस्नेत कार्की बताउनुहुन्छ ।तर जीन्दगी अमेरिकामा त्यति सजिलो कहाँ छ र - तपाई नयाँ देश नयाँ ठाउमातपाईले धेरै मेहनत गर्नुपर्छ । त्यसका लागि बुद्धि पुर्याएर धैर्यताकासाथ काम गर्नुपर्छ अप्ठेरो अवश्य छैन ।लामो सयमदेखि अमेरिकामै कानुनी तथा प्राध्यापन पेशामा रहँदै आउनुभएकीमाधवी बस्नेत कार्की भन्नुहुन्छ, हामी नेपालीहरु जो अमेरिका आइपुगेकाछौं, नेपाल जस्तो गरिब मुलुकमा पनि एककिसिमको सजिलो जिन्दगी बिताउने बानीपरिसकेका छौं । हामी आफ्नो जीन्दगीलाई सजिलो लिन्छौं यो नै हामीनेपालीहरुको कमजोरी हो, अधिवक्ता थप्नुहुन्छ, अर्को कुरा हामीमा अरुमाथिधेरै छिटो विश्वास गर्ने बानी छ त्यसले गर्दा पनि हामीले ठाउँ ठाउँमादुःख पाइरहेका हुन्छौं ।त्यही अर्को माथि विश्वास राख्ने भएपछि डीभी परेपछि नेपाली नेपालमा ठगिनेथाल्छ । आफ्नो आर्थिकस्तर दरो नभएका आर्थिक स्थिति दरो भएकाहरु पनि जानिनजानि डीभी लोटरीका बारेमा सामान्य ज्ञानको समेत जानकारी नराख्नाले डीभीलोटरीका सल्लाहाकारका रुपमा नेपालको राजधानीमा बोर्ड झुण्डाएर बसेकातथाकथित बुज्रुकहरुमाफ्त उनीहरुको ठगिने क्रम शुरु हुन्छ ।डीभी लोटरीका बारेमा अमेरिकी राजदूताबासले पटक पटक जानकारीका लागिअन्यत्र जानु नपर्ने सिधै दूताबासमा सम्पर्क गर्न आउनु भन्दा भन्दै पनिपरेको डीभी लोटरी पनि पुनः दूताबासले रद्द पो गरिदिने हो कि भनी उनीहरुदूताबास जान छाडेर बोर्ड झुण्डाएर बसेका दलालहरुकैमा धाउने परम्परा नैबनिसकेको छ ।सायद त्यसैका कारणले नेपालमा डीभी पीडितहरुले समेत राजनीतिक दलहरुकैजस्तो विरोध प्रदर्शन र बाटोमा टायर बालेर भोक हड्ताल बसेर विरोध जनाएकोसमाचार आयो । यो समस्याको जड अरु कोही नभएर डीभी पर्नेहरु आफैंले गर्दासमस्या उब्जेको हो भन्दा डिभि पीडितहरुलाई लेखाइले त बिझ्ला तर यथार्तात्यही नै हो ।धेरै नेपालीहरु हल्लाको पछाडि दौडन सिपालु छौं । त्यसैगरी नक्कली कागजबनाउने दलालहरु नेपालमा छ्याप्छ्याप्ती पसल थापेरै बसेका छन् तिनीहरुलाईकारवाही गर्ने कुनै निकाय छैन । पैसा कमाउनका लागि जति पैसा पनि खर्चगर्न तयार रहेर बसेका नेपालीहरुका कारण तपाईहामीले डीभी पीडितहुनुपरिरहेको छ । हामी नेपालीहरु गरिब पनि छौं तर खै कसरी हो दलाललाई भनेजति पैसा दिन पनि हामीसित पैसा छ र हामी त्यो रकम दिन तयार छौं ।डीभी लोटरी श्रीमान् श्रीमतीमध्ये कसैलाई परेको छ भने र तिनीहरुका २१वर्षभन्दा कम उमेरका छोराछोरी भए उनीहरुलाई अमेरिक कानुनी रुपमा आउनसक्ने प्रावधान रहेको हुन्छ जुन कुरा डीभी लोटरी भर्दा नै ख्याल गरेरभरेको हुनुपर्ने हो तर यति हुँदाहुँदै पनि सबै परिवारलाई लिएर गएमा मआफूलाई नै अमेरिकी दूताबासले जान पो नदिने हो कि बरु म एक्लै अमेरिकापुगें भने त एक दुइ वर्ष भित्रै अमेरिका बोलाइ हाल्छु नि भन्ने आफ्नामनगढन्ते कुराका कारण कतिपयले आफ्नो परिवारलाई पाँच छ वर्षसम्म नेपालमाएक्लै छाड्नुपरेको पाइएको छ ।त्यसरी आउने नेपालीले आफ्नो परिवार बोलाउनका लागि पाँच वर्षपछि अमेरिकाकोनागरिक बन्नुपर्यो अनि एकादवर्षपछि उसका परिवार अमेरिका आउन पाउने अवस्थाहुन्छ होइन भने त्यो नेपालीले आफ्ना परिवारलाई एकाद वर्ष दुइ तीन वर्षमानेपाल जाँदै भेट्दै गर्नु सिवाय अरु कानुनी प्रक्रियाबाट आउन सक्नेस्थिति हुँदैन ।यी कुराको जानकारी नहुनाले आज अमेरिका डीभी परेर आइपुगेका कयौं नेपालीपरिवारको विछोड भइरहेको छ । अर्को कुरा डीभी लोटरी भर्दा नै हामी पूराजानकारी नै नलिइ भरिदिन्छौं ।डीभी पर्ने कि नपर्ने हो भनी हामी परिवारका सबै सदस्यप्रति त्यति चासोराखेर डीभी नभरेका कारण धेरै दुख पाएका घटनाहरु छन् । विवाहितले आफ्नैश्रीमतीको नाम वा श्रीमानको नाम, बच्चाहरुको नाम राख्न चुकेका र आफ्नोजानकारी समेत गलत दिएको अवस्थामा दूताबासमा रकम बुझाएपछि त्यो रकम फिर्तानभएका घटना छन् ।त्यतिमात्र हैन नेपालीहरुका कथाहरु फरक छन्, एउटी आफ्नो संभावित विवाहकोकेटो कसै गरी अमेरिका आइपुगेको थियो तर उसले आफ्नी हुनेवाली श्रीमतीलाईल्याउन सकिरहेको थिएन । सुनसरी घर भएका तीन छोराछोरीका बाउलाई डीभी पर्योत्यो कुरा आफ्नो हुनेवाला पतिदेव अमेरिकामा हुने र उ पनि अमेरिका जसैगरीआउन आतुर थिई त्यो युवतीले थाहापाई डीभी परेका पुरुषको आर्थिकस्थितिकमजोरीको फाइदा ती महिलाले उठाइन् र सम्पूर्ण विवाहको कागजात तयार गरेरउनी ती पुरुषलाई समेत खर्च वर्च हालेर अमेरिका आइन् । अमेरिका आएपछि उनीआफ्नो हुनेवाल पतिसँग गइन् ।विगत पाँच वर्ष भयो अब ती साथमा विवाह गरेर आउने पुरुषभने अमेरिका आएर नती महिलासित सम्बन्द विच्छद नै गर्न पाएका छन् नत आफ्नी नेपालमा भएकीश्रीमती छोरा छोरी नै अमेरिका ल्याउन पाउँने अवस्थामा छन् । सुनिन्छ तीमहिला सम्बन्ध विच्छेद गरौं भन्दा अब तिनै पुरुषसँग चार पाँच हजार डलरकोबार्गेनिङ गर्न थालेकि छिन् रे ।यसको प्रमुख कारण सही सल्लाहा र सुझाव दिन सक्नेको कमी भएर पनि हो ।नेपालीहरुको आफ्नो आर्थिक स्थित कमजोर हुनका कारणले आफूले साथमा ल्याउनपाउने परिवारलाई समेत नेपालमा छाडेर केही टाठा बाठा पैसावालहरुले भनेएकले अर्काको नक्कली श्रीमती वा नक्कली श्रीमान् भएर आउनेको बाटा खर्चसमेत हालिदिएर अमेरिका आएका नेपालीहरु पनि भेटिएका छन् । त्यति मात्र हैनकाखको बच्चा समेत छाडेर परदेशको ठाउँमा कसरी हुर्काउने भनेर आफ्ना काखेछोराछोरीलाई नेपालमै छाडेर आउने नेपाली आमाबाउहरु पनि प्रशस्तै भेटिनथालेका छन् ।त्यसो त नेपालमा डीभी लोटरी पर्नुभनेको अमेरिकामा आएपछि अमेरिकी सरकारलेनै सबै काम बसोबास खोजिदिन्छ भन्ने हल्लाको विश्वासमासमेत कतिपयहरु परेकापाइन्छन् । यथार्ता नितान्त फरक छ ।जसलाई अमेरिकाका लागि डीभी लोटरी पर्यो त्यो व्यक्तिले आफूले डीभी भरेकोपसलमा गएर दलाललाई सोधि खोजी गर्नुको साटो सिधै सम्बन्धित दूताबासमा गएमादूताबासले सम्पूर्ण जानकारी गराउँछ ।डीभी परेपछि सम्बन्धित दूताबासले खोजेको कागजपत्र दिनुभयो र डीभीकोदायराभित्र पर्न सक्नुभयो भने तपाई अमेरिका आउनुहुन्छ । अमेरिका आएर पनितपाईका लागि केही महिना त्यति सहज नहुन सक्छ भन्ने कुरालाई आत्मसाथगर्नुभयो भने तपाईको भलो हुन्छ ।जसलाई अमेरिकी डीभी पर्यो र त्यसलाई अमेरिकामा स्थापित हुन झण्डै छ सातमहिना लाग्छ । त्यो पनि डीभी परेकाहरुका कोही आफन्तहरु अमेरिकामा छन् रतिनीहरुले राम्रो सहयोग गरेका खण्डमा नत्र त्यो नयाँ आउने व्यक्तिले आफूएक्लैले अमेरिकामा गएर स्थापित हुन निकै हम्मेहम्मे नै पर्छ ।सायद त्यही भएर अमेरिकी राजदूताबासले अमेरिकाको स्वागत पत्र कुनै आफन्तवा चिनेजानेको व्यक्तिमाफ्त खोजिरहेको हुन्छ ।तपाई अमेरिका आएको तीन दिनपछिदेखि काम गर्छु र कमाउन थाल्छु भन्ने सोसाइनराख्नुहोला । यहाँ आइपुगेपछि पनि तपाईका लागि सरकारी केही प्रक्रियाहरुपुरा गर्नुपर्छ जुन प्रक्रिया पूरा गर्न झण्डै दुइ सातादेखि एक महिनासम्मलाग्छ । त्यो के हो भने अमेरिकामा काम गर्नका लागि सोसल सेक्युरिटी कार्डचाहिन्छ जुन कार्डका लागि निवेदन दिएको आआफ्नो राज्य हेरेर हुन्छ दुइसातादेखि एक महिनासम्म पनि लाग्न सक्छ । त्यसपछि मात्र तपाई अमेरिका कुनैपनि कम्पनीमा काम गर्नका लागि योग्य मानिनुहुन्छ ।तपाई काम खोज्नका लागि योग्यमात्र हुनुभएको छ काम दिने नदिने कम्पनीहरुकोआफ्नो कुरा हो ।अब आयो कामको कुरो, नेपालमा तपाईं सायद कोही कलेजमा पढाउनुहुन्थ्यो होला,या सरकारी जागिरे हुनुहुथ्यो होला या आफ्नै कुनै वन्दव्यापारगर्नुहुन्थ्यो या कहिले पनि काम नगरेर घरमा आमाको होटलमा खान खाने अनिबाबुको लजमा सुत्ने दिनभर राजनीतिक गफ जोत्दै हिड्नुहुन्थ्यो होला भनेत्यसका लागि पनि अमेरिका सहज छैन ।काम केही ढिलो छिटो हो तपाईका आफन्तहरु नजिकमा हुनुहुन्छ भने उहाँहरुकामाध्यमबाट कतै न कतै काम पाउनुहुन्छ । त्यो काम भनेको पेट्रोलपम्प -ग्याँस स्टेशन), सेभेनइलेभेन खुद्रापसल, डंकिन डोनट, फास्टफुड यस्तैयस्तैमा अगाडि आएका नेपालीहरुले जेजस्तो काम पाएका छन् तिनीहरुले गरेकोस्टोरमा भनसुनका आधारमा तपाईले काम पाउनुहुन्छ । तपाई अत्यन्त अलगसंसारबाट अमेरिका आउनुभएको छ यसैले काम सिक्ने, सामान्य भाषाको अनुमानलगाउँदै विस्तारै विस्तारै काम सिक्नुपर्ने हुन्छ । तपाईलाई एक साता यादश दिनसम्म कामको तालिम दिदैन दुइ तीनदिनभित्रमा तपाईले पसलको रजिष्टरचलाउनेदेखि पसलको सरसफाइ, बडारकुँडार सबै आफैंले गर्नुपर्ने हुन्छ ।तपाईले त्यतिखेर म नेपालमा यस्तो थिएँ यहाँ म कसरी झाडुबडारु गरौंभन्नुभयो भने तपाईले त्यहाँ पाएको काम पनि भोलिदेखि कामका लागि नआउनुभएहुन्छ भनेर मेनेजरले भनिदिन्छ ।होइन नेपालदेखि नै कामको सम्मान गर्न जान्नुभएको छ भने काम जेजस्तोभेटिन्छ तपाईले गर्नुहुन्छ आफ्नो मिहिनेत गर्दै जानुभयो र आफ्नो क्षमतामावृद्धि गर्नुभयो भने अन्यत्र ठूलाठूला स्टोरहरुमा काम पाउन सक्नुहुन्छ ।ठूला स्टोरहरुमा काम पाउनुभयो भने कम्पनीका प्रचलित विदाहरु, बोनस,स्वास्थ्य बिमाका लागि पनि कम्पनी हेरेर एक महिनादेखि ९० दिनभित्रमा तीसुविधाहरु प्ाउन सक्नुहुन्छ ।कतिपय राज्यमा तपाईंको राम्रो योग्यता छ भने स्थानीय नगरक्षेत्र -काउन्टी) मार्फत समेत तपाईलाई आफ्नो बायोडाटा बनाउन सिकाउनेदेखि लिएर कामखोज्ने तरिका समेत तपाईलाई सिकाइदिन्छ ।तर त्यसका लागि धैर्य र लगनशील अनि आफूमा आत्मविश्वास चाहिन्छ ।कतिपय अवस्थामा अमेरिकामा पनि नेपालमा जस्तै कुनै कम्पनी या स्टोरमा कामगर्नका लागि चिनेजानेको व्यक्ति छ भने भनसुनका आधारमा अलि छिटो काम पाइनेकुरा पक्का हो । नेपाल अति नै सानो देश हो र हामी नेपालीले धेरै कुरादेखेका भोगका छैनौ । हामी पक्कै पनि संसारमा भर मिहिनेती जातिमा चिनिन्छौ। आफ्नो मानसिकता परिवर्तन गर्नुजरुरी छ । म परिश्रम गर्न सक्छु भन्नेमानसिकता लिएर आउनुभयो भने राम्रो हुन्छ । राता रात केही पनि हुन्न ।परिश्रम गर्नेका लागि अमेरिका स्वगर् छ भन्दा अन्यथा नहोला ।ए साँची तपाई आफ्नो डेराडण्डा उठाएर नेपालबाट आउँदै हुनुहुन्छ । ख्यालगर्नुहोला नि तपाई आउँदा चाहिने अति आवश्यक सामानहरु साथमा ल्याउनुहोलाआउना साथ यहाँ तपाईलाई डलरको भाउ नेपालीमा रुपान्तरण गर्न थाल्नुभयो भनेतपाई अमेरिकामा भोकै पर्नुहुनछ नि ।तपाईहरु साथीभाइ आफन्तकोमा आइपुग्नुभएको भए अमेरिकामा फूर्सद निकाल्ननिक्कै कठिन हुन्छ यसैले आएको झण्डै तीन सातादेखि एक महिनासम्म तपाईकालागि निक्कै फुर्सदिलो समय हुनजान्छ ।बस्नका लागि आफ्नै नाममा तपाईले कोठा पाउन सक्नुहुन्न । यहाँका हाउजिङकम्पनीहरुले घर भाडामा दिनका लागि सम्बन्धित व्यक्तिको आम्दानीहेरेरमात्र त्यसले महिनाको भाडातिर्न सक्छ कि सक्दैन, कतै आर्थिक अपचलनगरेर आर्थिक विग्रिएको व्यक्ति पो हो कि भनेर सोधि खोजी अर्थात् यहाँत्यसलाई सम्बन्धित व्यक्तिको क्रेडिट चेक गर्ने भन्छ । जुन यहाँकामानिसहरुको सोसल सेक्युरिटी माफ्त् सबै विवरण उनीहरुले हेर्न सक्छन् ।यसैले तपाईं नयाँ आउनुभएको हुन्छ तपाईको कुनै जानकारी नभेटेपछि बस्नेठाउँ पनि उनीहरुले दिदैनन् । यसैले अब काम पाउनुभन्दा पहिले दुःख जेलोगरेर अलि दिन नजिकका नातेदार वा साथीहरुसँगै बस्नुपर्ने वाध्यता हुन्छ ।वा ती पहिले नै आएका साथीहरुले तपाईलाई कतै डेरा डण्डा उसले आफ्नै नाममालिएर हुन्छ कि कसैगरी राखिदिन्छन् ।तपाई जाडो महिनामा अमेरिका आउँदै हुनुहुन्छ भने जाडोमा लगाउने दरोज्याकेट बोकेर आउनुहुनेछ । आफूलाई चाहिने लुगाफाटा भरसक एक वर्ष सात आठमहिनालाई पुग्ने बोकेर आउनुभएकै राम्रो ।खाने कुराको हकमा नेपालदेखि दाल चामल गुन्द्रुक बोक्ने झन्झट नगर्नुहोला। यदि केही कथम् तपाई अमेरिका उत्रिसकेपछि एयरपोर्टको भन्सारमा तपाईकाखाद्य सामग्री अमेरिकी भन्सारका अधिकृतहरुले भेटे भने सबै फ्याँकिदिनेपक्का छ ।तीन चार जनाको परिवारै आउँदै हुनुहुन्छ सामानको वजन धेरै छैन भने घरमातत्काललाई चाहिने केही भाँडाकुँडा किनेर हाल्नुभए हुन्छ अनि सुत्नका लागितन्दा र ब्लयाँककेट भने नबिर्सी ल्याउनुहुनेछ ।ए तपाईलाई डीभी पर्यो र जाने निश्चित भएपछि तपाईले गाडी भने नेपालमा पनिसिक्नुभयो भने यहाँ आएपछि त्यो काम लाग्छ । गाडी अमेरिकाका कतिपयसहरहरुमा नभइ नहुने साधान हुन् ।विशेष विशेष गरेर न्युयोर्कभन्दा अन्य राज्यहरुमा आउनुहुन्छ भने ढिलोछिटो तपाईलाई गाडी चाहिन्छ चाहिन्छ र तपाईले किन्नै पर्ने हुन्छ यसर्थगाडी कुदाउने प्रयास नेपालमै गरेर आउनुभयो भने अति उत्तम हुन्छ ।्अर्को कुरो अमेरिकामा जाने गाडी सिक्ने मात्र होइन मेरो त आफन्त नैड्राइभर लाइसेन्स दिने ठाउँमा मान्छे छ नि नत्र आठ दश हजार दियो भनेफलानाले लाइसेन्स बनाइदिइहाल्छ भनेर त्यसरी ड्राइभर चालक कार्ड हातपार्नेचक्करमा भने भुलेर पनि नलाग्नुहोला नि । तपाई सिक्नुहोस् गाडी चलाउनजान्ने भएर आउनुहोस् त्यसैमा तपाईंका कल्याण छ ।यहाँ आएपछि सामान्य कुरामा विशेष ध्यान पुर्याउनुपर्ने हुन्छ । बाटोकाट्ने, कुनै भीडभाडमा पुग्नुभयो भने त्यहाँ नेपालमा जस्तो एकापसमाठेलमठेल गरेर वा अरु कसैलाई धक्का लगाएर हिड्नु होला । त्यसो गर्नुभयोभने तपाईले मुद्दा खेप्नुपर्ने पनि हुन सक्छ ।त्यस्तै बाटो काट्दा विचार पुर्याएर काट्नुहोला यदी जथाभावी बाटोकाट्नुभयो भने तपाईलाई प्रहरीले पूर्जी थमाइदिन पनि सक्छ ।हामी त्यही गरिब मुलुकका मानिस हौं । हामीले जतिसुकै सुख र सुविधा देखेकाभएपनि हाम्रो लागि विकसित मुलुकहरुका हरेक ससाना कुराका बारेमा थाहाहुँदैन त्यसैले आफूले थाहा नपाएको कुराहरुलाई तपाईले पहिले आइसकेकाहरुलाईसोद्धा विग्रिदैन ।त्यसो त कतिपय पहिले पहिले आएर बसेका नेपालीहरु नयाँ आउने नेपालीहरुप्रतिवेवास्ताको भावनाले हेर्ने गरेका पनि पाइन्छन् तर सबै नेपालीमा त्यो लागूहुँदैन । नजानेको नथाहापाएको कुरा सोध्नुहोस् सोद्धा व्रि्रदैन ।अंग्रेजीमा पोख्त नहुँदैमा तपाई आफूलाई नर्वस नबनाउनुहोस् राज्यले कतिपयसरकारी काम कारवाहीमा वा वीमाहरुमा अंग्रेजी भाषामा कुरा बुझाउन सक्नुभएनभने तपाईका लागि दोभाषे पनि उपलब्ध हुन्छन् ।यसरी अमेरिका आउनुपूर्व तपाईंले केही जानकारी यस्तै अध्ययन वाआफन्तमार्फत नै भए पनि जानकारी लिनुभयो तपाईहरुलाई पनि सजिलो हुन्छ ।
No comments:
Post a Comment