An interview with prachanda

2008-12-13,Saturday
त प्रधानमन्त्री भएको दिन र अहिलेमा के फरक पाउनुहुन्छ ?शपथग्रहणको दिन मैले नेपाली जनताको आकांक्षाअनुसार, हाम्रो प्रतिबद्धतापत्रको 'स्पिरिट'अनुसार सजिलैसँग गर्न सक्छुहोला भन्ने ठानेको थिएँ । त्यहाँदेखि यहाँसम्मको यात्रामा फेरि त्यत्ति सजिलो छैन, अलि बढी नै चुनौतीपूर्ण छ भन्ने महसुस गरेको छु । तर, असम्भव भने होइन, किनकि यसबीचमा हामीले नीति-कार्यक्रम, बजेट वा अन्तर्राष्ट्रिय माहौल तयार गर्ने कुरामा, पूर्वाधार निर्माणको सन्दर्भमा हामीले सकारात्मक ढंगले नै काम अघि बढाएका छौँ भन्ने मैले महसुस गरेको छु । अब त्यो पूर्वाधारमा टेकेर केही ठोस कारबाहीमा जान जरुरी छ, त्यही प्रक्रियामा म केन्दि्रत छु ।
त यी काम गर्न सकिन्थ्यो तर, गर्न सकिएन भनेर आत्मालोचित हुने अवस्था आएको छैन ? त्यस्तोचाहिँ आत्मालोचित नै हुनुपर्ने हदसम्म काम नभएको भन्ने त मैले ठानेको छैन । अलि त्यसलाई छिटो गर्न चाहँदाचाहँदै पनि केहीचाहिँ ऐन/नियम पुर्‍याउनुपर्ने कुरा, कतिपय विधेयकहरू पारित गर्नुपर्ने, त्यसले समय लिने कुरा देखिएको छ । त्यसैले हामीले चाहेका छौँ- ती काम अलि छिटो होस् । जस्तो- आयोगहरूको कुरा भन्नुहोस् । त्यस्ता कतिपय काम हाम्रो चाहनाका दृष्टिकोणले छिटो होस् भन्ने हुँदाहुँदै पनि आत्मालोचित नै हुनुपर्ने गरीकन नभएको भन्ने मैले ठानेको छैन ।
त तपाईंले सरकारलाई त पूर्णता दिन सक्नुभएन नि ? सरकार त पूर्ण छ, विस्तार त गर्न पनि सकिन्छ, नगर्न पनि सकिन्छ । मैले त्यसलाई त्यति ठूलो कुरो ठानेकै छैन ।
त महिला, भूमिसुधार मन्त्रालय तपाईंले नै राख्नुभएको छ, कतिपय विभागीय नियुक्ति हुन सकेका छैनन् ? यो मन्त्रालय त हाम्रो भागको मन्त्रालय हो । यो जतिवेला पनि जो साथीहरूलाई जिम्मा दिन सकिन्छ । त्यो कुनै ठूलो कुरा भएन । राजनीतिक नियुक्ति गर्ने कुरालाई क्रमशः अगाडि बढाउँदै छाँ । केही नियुक्ति कतिपय 'ब्युरोक्रेटिक हडल्र्स'ले गर्दाखेरी अलिकति ढिलोचाहिँ पक्कै भएको छ । तर, फेरि आउँदा केही दिनभित्र नियुक्तिलाई पूर्णता दिनेछाँै ।
त यो बीचमा हामी सरकार छाड्छौँ भन्नुभयो, यसको आशय के हो ? मेरो यो भनाइको अलिकति बढी 'एक्जाजरेसन' भयो कि जस्तो मलाई लागेको छ । हुन त मैले चितवनमा बोल्दा अथवा काठमाडौंकै कुनै कार्यक्रममा बोल्दा केही कुरा भनेको छु । यो सरकार भनेको पुरानो सरकारजस्तो कुर्सीमा टाँसिने हैन । त्यसैले हामीले देश र जनताको भावनाअनुसार काम गर्न सकेनौँ भने बस्नुको पनि के औचित्य हुन्छ र ? यसरी मैले त इमानदारीपूर्वक भनेको कुरा हो । आजै छोडिहालिन्छ, अर्कोचोटि छोडिदिन्छु भनेको हैन । परम्परागत विकृति र विसंगतिमा लिप्त भएर, पूरै ज्याद्रो भएर पनि सरकारको कुर्सीमा टाँसिइरहने परम्परामा पनि हामी जाँदैनाँ । हामी बल गर्छाँ, गर्न नसकिने हो भने के कारणले सकिएन भनेर हामी जनतामा आउँछाँ । मैले त 'ब्रोडली' आफ्नो भावना राखेको मात्रै हो । कतिपय मान्छेले के सोचे भने सायद काम गर्न नसकेको हुनाले छाड्न खोजे भन्ने अर्थमा बुझे ।
त तर, जनमानसमा यसलाई सरकारविरोधी गतिविधि बढेको र आफंैले पनि काम गर्न नसक्दाको हतास प्रतिक्रियाका रूपमा बुझिँदैन र ? त्यो दुइटै कुरा सत्य हैनन् । कांग्रेसीहरूले यसलाई धम्की हो भनेर बुझेका छन्, त्यो धम्की हैन । र, हतास भएको विश्लेषण पनि आयो, त्यो पनि यथार्थ हैन । हो, कतिपय कुराचाहिँ हामीले तीव्रगतिमा गर्न चाहेका छाँ, त्यो त भइरहेको छैन । तर, त्यो नहुनु हाम्रो कमजोरीको कारण होइन भन्ने पनि हामीले ठानेका छैनौँ ।
त तपाईंले प्रधानमन्त्रीको रूपमा आफैंले आफैंलाई नम्बर दिनुपर्‍यो भने कति दिनुहुन्छ ? (हाँसो....) मचाहिँ ६० भन्दा बढी नै दिन्छु । ६० र ७० को बीचमा दिन्छु ।